داربست چیست؟ نحوه نصب و اجرای داربست فلزی

داربست فلزی یکی از پرکاربردترین سازه‌های موقت در صنعت ساختمان است که برای دسترسی ایمن به نقاط مرتفع در پروژه‌های ساخت‌وساز، تعمیرات و نماکاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سازه که از لوله‌های فولادی و بست داربست تشکیل شده، بستری امن برای کارگران و مصالح در ارتفاع فراهم می‌کند. در این مقاله جامع، با انواع داربست ساختمانی، مراحل اجرای داربست فلزی گام به گام و مهم‌ترین نکات ایمنی نصب داربست آشنا خواهید شد.

داربست فلزی چیست و چه کاربردی دارد؟

داربست فلزی سازه‌ای موقت است که از لوله‌های فولادی با قطر ۴۸.۳ میلیمتر (معروف به لوله‌های ۵ سانتی) و ضخامت ۴ میلیمتر ساخته می‌شود. این لوله‌ها توسط بست داربست (اتصالات فلزی) به یکدیگر متصل می‌شوند و ساختاری شبکه‌ای از لوله‌های افقی و عمودی را ایجاد می‌کنند. فاصله استاندارد داربست تا بدنه سازه معمولاً ۳۰ سانتیمتر است.

کاربرد اصلی داربست فلزی در موارد زیر خلاصه می‌شود:

• رنگ‌آمیزی و اجرای نمای ساختمان
• تعمیرات و بازسازی بناها
• ساخت‌وساز و اجرای نماهای سنگی، کامپوزیت و شیشه‌ای
• دسترسی به نقاط مرتفع در پروژه‌های صنعتی

اگرچه قیمت داربست فلزی نسبت به انواع دیگر بالاتر است، اما دوام و ایمنی بسیار بیشتری را فراهم می‌کند و به همین دلیل پرکاربردترین نوع داربست در صنعت ساختمان محسوب می‌شود.

انواع داربست ساختمانی و کاربردهای هر کدام

انواع داربست ساختمانی بر اساس جنس، ساختار و روش نصب به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. در ادامه مهم‌ترین انواع آن را معرفی می‌کنیم:

۱. داربست فلزی (لوله‌ای و بست)

رایج‌ترین نوع داربست که از لوله‌های فولادی و بست‌های فلزی ساخته می‌شود. این نوع داربست برای پروژه‌های بلندمدت و سنگین مناسب است.

۲. داربست چوبی

قدیمی‌ترین نوع داربست که امروزه بیشتر در کارگاه‌های کوچک و سنتی استفاده می‌شود. مقاومت آن در برابر آتش و رطوبت پایین است.

۳. داربست مثلثی

سیستمی مدرن با اتصالات نر و ماده که نصب سریعی دارد و برای پروژه‌های با ارتفاع متوسط مناسب است. تفاوت داربست مثلثی و داربست چکشی در نوع اتصالات و سرعت نصب آنهاست.

۴. داربست معلق

این نوع داربست از بالا آویزان می‌شود و برای کارهای نما، شیشه‌شویی و تعمیرات برج‌ها استفاده می‌گردد.

۵. داربست چکشی ستاره

در این نوع، مهارهای افقی با ضربه چکش روی پایه‌ها قفل می‌شوند و پایه‌ها با مغزی و پین به هم متصل می‌گردند.

۶. داربست چکشی کاسه‌ای

مشابه نوع ستاره است اما اتصالات آن از نوع کاسه‌ای بوده و استحکام بیشتری دارد. سرعت نصب در این نوع داربست بسیار بالاست.

مراحل اجرای داربست فلزی گام به گام

مراحل اجرای داربست فلزی فرآیندی دقیق و تخصصی است که باید توسط پیمانکاران مجرب انجام شود. در ادامه گام‌های اصلی نصب داربست را مرور می‌کنیم:

1. تماس با گروه پیمانکاری متخصص در زمینه اجرای داربست فلزی
2. بازدید محل و بررسی شرایط (میزان دسترسی، نوع خاک، فاصله از خطوط برق و …)
3. آماده‌سازی شرایط در صورت نیاز (مانند تسطیح زمین یا رفع موانع)
4. حمل لوله‌ها و ادوات به محل پروژه
5. نصب و اجرای داربست توسط نصاب‌های ماهر
6. بازرسی فنی حین نصب برای اطمینان از استحکام اتصالات
7. اعمال تغییرات احتمالی بر اساس درخواست معمار یا کارفرما
8. بازدیدهای دوره‌ای در حین عملیات ساختمانی
9. جمع‌آوری داربست پس از اتمام کار

انواع نصب داربست بر اساس کاربرد

نصب و اجرای داربست بر اساس نوع پروژه و کاربری آن به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شود:

نصب لوله داربست نما

شامل قالب‌های ۱ متری و ۲ متری برای دسترسی به نمای ساختمان‌ها.

نصب لوله داربست کفراژ

کاربردهای متنوعی دارد از جمله: کفراژ پایدارکننده نما، کفراژ زیر بتن، کفراژ حفاظ، کفراژ مسقف برای مراسم‌ها و انبارها، و کفراژ برای اجرای سقف.

نصب لوله داربست چهارپایه

برای فضاهای محدود مانند داکت آسانسور، پاسیو (تا ابعاد ۳×۴ متر) و همچنین چهارپایه‌های چرخدار و ثابت.

نصب لوله داربست بنر و دیوار

برای ساخت قاب‌های تبلیغاتی تک‌پایه و دوپایه و همچنین دیوارآرایی‌های تزئینی در مراسم‌ها.

نصب لوله داربست راه‌پله کارگاهی

با استفاده از کف‌پله‌های مخصوص (یک‌لوله یا دو لوله) برای دسترسی به طبقات.

نصب‌های متفرقه و سفارشی

شامل داربست تکیه‌گاه جرثقیل دستی، داربست نگهدارنده ماشین برای نمایشگاه‌ها، و پایه‌های هوایی برای تابلوها در طبقات مرتفع.

جدول مقایسه انواع داربست فلزی

قیمت داربست فلزی و عوامل موثر بر آن

قیمت داربست فلزی تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

• نوع داربست: داربست چکشی معمولاً قیمت بالاتری نسبت به داربست لوله‌ای دارد.
• کیفیت لوله‌ها: لوله‌های گالوانیزه ضدزنگ قیمت بیشتری دارند.
• متراژ و ارتفاع پروژه: هرچه ارتفاع بیشتر باشد، هزینه نصب افزایش می‌یابد.
• مدت زمان اجاره: بسیاری از پیمانکاران داربست را اجاره می‌کنند و هزینه بر اساس روز محاسبه می‌شود.
• هزینه حمل و نقل و نصب: بسته به موقعیت مکانی پروژه متغیر است.

سخن پایانی

داربست فلزی به عنوان اصلی‌ترین سازه موقت در صنعت ساختمان، نقش حیاتی در ایمنی و کیفیت اجرای پروژه‌ها ایفا می‌کند. آشنایی با انواع داربست ساختمانی، رعایت دقیق نکات ایمنی نصب داربست و انتخاب پیمانکار ماهر، تضمین‌کننده موفقیت پروژه شما خواهد بود. امیدواریم این راهنما توانسته باشد اطلاعات کاملی در مورد روش بستن داربست فلزی استاندارد و نکات مرتبط با آن در اختیار شما قرار دهد.

پایان مطلب