طراحی انواع نمای ساختمان 1

اصول طراحی انواع نمای ساختمان

طراحی و اجرای نمای ساختمان در کنار طراحی داخلی که امری مهم برای طراح و کارفرما و حتی کاربران ساختمان است، اهمیت ویژه ای در ارزش گذاری بنا و اعتبار ساختمان دارد. انتخاب سبک طراحی نمای ساختمان، متریال قابل استفاده در اجرای نمای ساختمان، چگونگی بکارگیری فرم ها و نورپردازی در شب از جمله عوامل شکل دهنده هویت یک ساختمان محسوب می شوند.

 از آنجا که طراحی و اجرای انواع نمای ساختمان نشان دهنده سبک فکری و نگاه سطحی یا عمیق کارفرما و کاربران ساختمان است، بسیار اتفاق میافتد که در جلب بازدید کنندگان ساختمان نیز تاثیر مثبت یا منفی گذاشته و این امر در بسیاری از کاربری های ساختمان حائز اهمیت است. 

بنابراین می بایست با مطالعه دقیق و شناختی عمیق از ساختمان و کاربری و خدمات قابل ارائه در آن و محل برپایی ساختمان، توسط طراحان متخصص و مجریان مجرب انجام شود.

در مقاله پیش رو به بررسی اهمیت رعایت اصول طراحی انواع نمای ساختمان و سبک های طراحی نما از دیرباز تا امروز، و نقش طراحی و اجرای نمای ساختمان در ارائه بسیاری از مولفات فرهنگی و رسوماتِ اقلیم ها و مناطق و تاثیر آن بر بازدیدکنندگان و همچنین به راهنمایی در انتخاب مصالح نمای ساختمان می پردازیم.

طراحی و اجرای نمای ساختمان

چشم‌انداز خارجی ساختمان که در معرض دید همگان قرار میگیرد، اصطلاحا نمای ساختمان نامیده می‌شود.

نخستین برداشت بیننده از یک ساختمان، با نگاهی به نمای بیرونی آن شکل میگیرد و نمای یک ساختمان بیانگر کیفیت، هنر و سلیقه یک معمار است.

نمای بیرونی یک ساختمان مانند یک لایه محافظ برای آن عمل میکند و شرایط آب و هوایی، تعداد طبقات و موقعیت جغرافیایی ساختمان و هدف از ساخت و کاربری، در انتخاب نما اهمیت زیادی دارد. 

همچنین حجم، نورپردازی، پویایی در طراحی نمای خارجی، سطوح باز و بسته، هماهنگی و سادگی نما، تقسیم‌ کننده‌های عمودی و افقی از دیگر موارد تخصصی طراحی و اجرای انواع نما محسوب می‌شوند.

طراحی و اجرای نمای یک ساختمان مستلزم بهره مندی از دانش و آگاهی روز و استفاده بجای از امکانات طراحی و اجرای نما است. طراحی نمای ساختمان هم مانند بسیاری از امور مربوط به ساختمان در گذر زمان شاهد تغییرات و پیشرفت های قابل ملاحظه ای بوده و از روش های متفاوتی بهره جسته است. در راستای طراحی و اجرا انواع نما امروزه طراحان متخصص و مجریان مجرب در زمینه طراحی و اجرای نما ساختمان از اصول طراحی نما و مصالح خاصی در هر سبک و شیوه استفاده میکنند.

اهمیت اصول طراحی نما در ساختمان

رعایت اصول طراحی و اجرای نمای ساختمان در کنار بسیاری از اولویت های مسیر ساخت و بهره برداری ساختمان، بسیار پر اهمیت است؛ چراکه نمای ساختمان به عنوان پوسته خارجی یک بنا از نشانه های تعیین کننده هویتی ساختمان است.

در واقع اصول طراحی انواع نمای ساختمان از عواملی چون اقلیم، فرهنگ، تاریخ و اقتصاد تأثیر می پذیرد و انتخاب سبک و متریال ساخت نما میتواند معرف کاربری ساختمان و خدمات قابل ارائه ساختمان و در مجموع هویت بنا بصورت مجزا و منطقه ای باشد. 

یک طراح زبر دست میتواند با پیشنهادات طراحی خود به کارفرما او را از جریانات و متدهای اصول طراحی نما آگاه کند و در این راستا ارائه شیوه ها برحسب شرایط جغرافیایی، فرهنگ، بودجه و تمکن مالی هر سازنده و نوع و سبک نگاه وی تعیین میگردد و یک ساختمان را صاحب نمایی در خور میگرداند.

رعایت اصول طراحی و اجرای انواع نمای ساختمان علاوه بر زیبایی و تاثیرگذاری بر هر بیننده، ساختمان را در زمان فروش صاحب تمایز و ویژگی های انحصاری خود میکند!

لازم به ذکر است که اصول طراحی و اجرای انواع نمای ساختمان علاوه بر ارائه بستر فکری فرهنگی سازنده و طراح، با در نظر گرفتن قواعد فرهنگ منطقه ای و رسوم جاری در محل ساختمان میتواند ساختمان را به المان یا شاخصه ای در منطقه و حتی شهر و کشور مطرح نماید.

در کنار این ویژگی ها، اصول طراحی و اجرای مناسب انواع نمای ساختمان نقش تایین کننده ای در ایجاد حس ترغیب به تماشا، جلب نظر و حس دعوت کنندگی و در وهله بعدی خرید بنا داشته باشد که این امر از موثرترین نکات در تعریف نما و اهمیت آن در یک ساختمان است که جایگاه اصول طراحی نمای ساختمان را دارای درجه ای از ارزشمندی و صحت و تبدیل به اصولی مهم در صنعت ساختمان سازی می نمایند.

مشخصه های اصول طراحی انواع نمای ساختمان

طراحی نمای ساختمان

هر نمای ساختمان دارای مشخصه هایی ست که براساس آن میتوان طراحی مناسب ساختمان مورد نظر را اعمال نمود.

درواقع با بررسی و الویت بندی هر یک از مشخصه های اصول طراحی انواع نما میتوانیم به تصمیم گیری درست در مورد سبک و فرم طراحی و انتخاب جنس مصالح مناسب جهت طراحی و اجرای نمای ساختمان نایل شویم. 

جهت بررسی این مولفه ها، مشخصات نمای ساختمان را به دو دسته اصول فنی انواع نما و اصول طراحی انواع نمای ساختمان تقسیم نموده و در ادامه به تشریح هر یک از آیتم ها میپردازیم:

زیبایی بصری و هماهنگی فرم

همانطور که پیش از این گفتیم، هنگام برخورد با یک ساختمان اولین توجه به سمت طراحی نما ساختمان جلب میشود و با دیدن نمای بیرونی ست که در مورد شیکی و زیبایی یک ساختمان نظر می دهیم و حتی تصمیم به وارد شدن به ساختمان میگیرم پس می توان چنین بیان کرد که اصول طراحی نمای ساختمان  معرف هنر و جلوه زیبای یک ساختمان است.

آنچه از نظر اکثریت زیباست در واقع نمایانگر رعایت اصول هندسی و بصری و بودن در محیطی طبیعی و دوستانه است؛ برخلاف باور متداول که درک زیبایی در میان انسان ها متفاوت است، اما تحقیقات نشان می دهند که همه ما از نظر اصول زیبایی بسیار شبیه به یکدیگر هستیم!

این بدان دلیل است که زیبایی فقط یک مفهوم غیر قابل توضیح و ذهنی نیست؛ بلکه احساسی است که مغز ما به هنگام رویارویی با محیط  پاسخ می دهد.

در اصول طراحی انواع نمای ساختمان، رعایت تقارن و توازن اشکال نقش موثری در زیبایی نمای ساختمان دارد. هر نمایی برای اینکه در چشم بیننده زیبا به نظر برسد باید از تناسب و تقارن مناسب برخوردار باشد. یکی از نکات مهم در تقارن نما، ایجاد تقارن‌هایی در مقیاس کوچک، مثلا در طراحی پنجره‌ها، درها‌ و تراس و… است.

تاثیر تعداد طبقات بر اصول طراحی انواع نما

اصول طراحی نما

ارتفاع ساختمان از جمله موارد قابل تامل در تصمیم گیری بر چگونگی اصول طراحی و اجرا نمای ساختمان است، چراکه هم از لحاظ قرار گیری در کنار سایر ساختمان ها و هم از جهت منظر شهری و ایجاد خط آسمانی مناسب تاثیر گذار خواهد بود.

در نظر داشته باشید که این ویژگی میتواند براساس کاربری ساختمان و در انتخاب نوع جنس مصالح قابل استفاده در اجرای نما نیز بر اصول طراحی انواع نمای ساختمان تاثیرگذار باشد.

نقش کاربری در اصول طراحی انواع نما

بدیهی ست که زمینه فعالیت ساختمان بر چگونگی معرفی بنا و طراحی و اجرای نما آن ساختمان موثر باشد، چراکه رسالت نما معرفی هویت و عملکرد آن است.

به طور مثال قطعا در هنگام طراحی نمای یک مرکز تجاری المان ها و شاخصه هایی را در اصول طراحی نما لحاظ میکنیم که در هنگام طراحی یک مجتمع مسکونی نیازی به پرداختن نمی باشد و یا اصول طراحی نمای یک مرکز خرید قطعا با اصول طراحی نمای ساختمانی اداری متفاوت است.

رعایت همسایگی و رعایت همجواری در اصول طراحی نما

از آنجا که هر ساختمان بخشی از هویت منطقه ای خود را شکل میدهد، پس تصمیم گیری درباره نما باید با پیوستگی با سایر اجزا همراه باشد.

در اصول طراحی انواع نمای ساختمان، نما بصورت جزئی از یک کل بررسی و طراحی و اجرا می شود؛ بنابراین باید یک فرم کلی در طراحی نمای بناهای مجاور در یک منطقه در نظر گرفت.

این امر همان رعایت اصل همسایگی بنا و در نظر گرفتن قواعد همجواری نمای ساختمان است که موجب عرضه بهتر بنا در منطقه میگردد.

یک ساختمان میتواند در عین منحصر به فرد بود در طراحی و اجرا  کاملا همسو با سایر همسایگان خود طراحی و اجرا شود که این خروجی، نشان دهنده توانایی و تسلط طراح نمای آن ساختمان، بر اصول طراحی انواع نمای ساختمان است.

تاثیر منطقه و شرایط اقلیمی بر اصول طراحی انواع نما

اصول طراحی انواع نمای ساختمان با توجه به نوع شرایط جغرافیایی و اقلیمی کاملاً متفاوت می باشد.

از جمله عوامل تاثیر گذار در این زمینه، میزان بارش باران و برف،  سردترین و گرم ترین روزهای سال،  جهت وزش باد، تابش نور خورشید و میزان رطوبت و اختلاف دمای شب و روز می باشد که در اصول طراحی و اجرای انواع نمای ساختمان بسیار موثر است.

تمامی این عوامل هم در انتخاب سبک و فرم نما،  و هم انتخاب مصالح قابل اجرا در نما اهمیت دارد.

اهمیت نورپردازی در اصول طراحی انواع نما

اجرای نمای ساختمان

امروزه نورپردازی نمای ساختمان یکی از فاکتورهای مورد توجه برای ارتقای کیفیت اصول طراحی و اجرا انواع نمای ساختمان ها به شمار می رود، چراکه نورپردازی موجب زیباتر شدن نمای ساختمان ها می شود و از آنجا که مصالح به کار رفته در نمای ساختمان در طول شب قابل مشاهده نیستند لزوم این سبک تزیین اهمیت خود را نشان میدهد و می تواند چشم هر بیننده ای را به خود جلب کند.

در واقع ساختمان هایی با زیباترین نمای خارجی اگر در طول شب توانایی نمایش اجزا طراحی خود را نداشته باشند، نوعی نقطه ضعف برای طراح آن بنا محسوب میشود؛ در اینجاست که نورپردازی اهمیت و جایگاه خود را در اصول طراحی و اجرای انواع نمای ساختمان پیدا میکند و با طراحی و اجرای نورپردازی مناسب در نمای ساختمان می توان زیبایی نمای خارجی ساختمان را در شب نیز به نمایش گذاشت.

نقش پوشش گیاهی در اصول طراحی انواع نما

سال هاست که استفاده از پوشش گیاهی در اصول طراحی و اجرا انواع نمای ساختمان بسیار مورد توجه قرار گرفته است و اخیراً در شهرهای بزرگتر از این پوشش گیاهی برای اهداف بیشتری مانند جذب ریزگردها و کمک به خنک شدن شهر استفاده میشود.

مزیت نمای سبز علاوه بر زیبایی، در این است که فضای کمتری را در یک منطقه شهری که قبلاً به شدت مورد استفاده قرار گرفته است اشغال می­کند و میتواند نیازهای محیط زیستی منطقه و ساختمان را تامین نماید.

در واقع اصول طراحی نمای ساختمان به صورت نمای سبز، نمایی است که بخش یا تمام آن دارای پوشش گیاهی باشد.

در اصول طراحی نماهای سبز، گرمای کمتری را جذب و از دست می­دهند و همچنین گیاهان با تبخیر به خنک­ تر نگه داشتن آب و هوای محله یا شهر کمک می­کنند. البته نباید فراموش کرد که یک گیاه رونده که بتواند در یک بازه چند ساله ساختمانی پنج طبقه را پوشش دهد، برای سالم ماندن ریشه­ هایش به فضای کافی احتیاج دارد.

ارتباط سبک طراحی و اصول طراحی انواع نما

امروزه در جهانی زندگی می‌کنیم که به کاربردن طرح‌های متفاوت با انواع سبک طراحی از ضروریات معماری یک ساختمان است.

سبک معماری یک کشور و در مقیاس کوچکتر یک شهر، می بایست با اعتقادات و عقاید آن منطقه همخوانی داشته باشد.

انتخاب سبک طراحی یک بنا، به خصوص در فضا‌های تجاری و مسکونی اهمیت ویژه‌ای در اصول طراحی انواع نمای ساختمان دارد.

انتخاب سبک طراحی مناسب نما موجب افزایش بهای ساختمان، تاثیرات مثبت بر ساکنان ساختمان و جذب انرژی‌ مثبت و القای حس دعوت کنندگی به بینندگان می شود.

بنابراین برای انتخابی مناسب جهت سبک طراحی و اجرا نمای ساختمان در قدم اول، می بایست با سبک های مختلف اصول طراحی انواع نما آشنا باشیم.

مشخصات اصول فنی طراحی و اجرای انواع نمای ساختمان

از آنجا که رسالت طراح، ارائه ایده ها و الگوهای قابل اجرا و البته کاربردی ست، علاوه بر معیار هایی که جهت اصول طراحی نمای ساختمان بیان شد، میبایست مشخصاتی را جهت انتخاب و استفاده مفید از طرح  نهایی در نظر گرفت.

مشخصات اصول فنی طراحی و اجرای انواع نمای ساختمان شامل نکاتی ست که ما را در انتخاب مصالح و متریال مناسب نمای ساختمان یاری می رساند.

اهمیت سرعت و زمان اجرا بر اصول فنی طراحی انواع نمای ساختمان

همانطور که میدانیم ساخت نمای بناهای بزرگ زمانبز است و از آنجا که افزایش مدت زمان احداث بنا موجب افزایش هزینه ها و در عین حال کاهش ارزش پول می شود، سرعت اجرا احداث بنا بسیار حائز اهمیت بوده و انتخاب جنس مناسب مصالح جهت اجرای نما اهمیت ویژه ای دارد.

 اجرای نمای کامپوزیت و ترموود به دلیل آماده بودن مواد و مصالح به شکلی سریع انجام می پذیرد و در ساختمان های بلندمرتبه و نیازمند به سرعت ساخت، مورد استفاده قرار میگیرد.

اصول طراحی انواع نما و قیمت مصالح اجرایی

اصول طراحی و اجرای انواع نمای ساختمان با توجه به متریال کاربردی، ابزارهای لازم، مواد و مصالح اولیه دارای قیمت های متفاوتی می باشد که با توجه به طرح انتخابی و متراژ نما محاسبه می شود.

یک طراح خبره، در هنگام طراحی نمای ساختمان بودجه مد نظر کارفرما را در اصول طراحی و اجرای نمای ساختمان لحاظ می نماید.

استفاده از عایق حرارتی و صوتی در اصول طراحی نما

تمامی مواد و مصالح ساختمانی ضریب انتقال حرارت و ظرفیت گرمایی ای را موجب میشوند، در واقع انواع متریال نمای ساختمان با توجه به ویژگی های متفاوتی که دارند عملکردهای متعددی در مصرف یا اتلاف انرژی از خود بروز می دهند.

همچنین استفاده از مواد و مصالح مناسب و باکیفیت می تواند به عنوان یک عایق صوتی مانع از نفوذ صوت از بیرون ساختمان به درون آن یا بالعکس شود که توجه به میزان این عایق بودن مصالح کاربردی از جمله اصول بسیار مهم در طراحی انواع نمای ساختمانی است.

نقش تعمیر و تعویض و نگهداری در اصول طراحی نما

با گذر زمان و تحت تاثیر برخی عوامل ممکن است بخشی از نما دچار خرابی یا فرسودگی شود و این عامل در نهایت موجب مخدوش شدن کل نما گردد.

اگر از مصالحی همچون ترموود یا ورق کامپوزیت در اجرای نما استفاده شود در صورت خرابی یا از بین رفتن بخشی از آن به راحتی میتوان قسمت آسیب دیده را ترمیم یا تعویض کرد.

اما اگر از متریالی همچون سنگ استفاده شود جایگزینی سنگ مشابه با سنگ های نصب شده قبلی بسیار دشوار و یا حتی غیرممکن خواهد بود و امکان ترمیم آن و بازگرداندن نما به شکل روز اول از اساس با مشکل مواجه میشود.

این قابلیت از جمله اصول بسیار مهم و تاثیر گذار در پروسه طراحی و اجرای انواع نمای ساختمانی است.

پایداری در برابر زلزله و ضربه از جمله اصول طراحی انواع نما

از نکات بسیار مهم در مورد ایمنی و مقاومت ساختمان در برابر هر گونه فشار خارجی و داخلی مانند زلزله و ضربه، استفاده از مصالح با کیفیت و رعایت اصول ساخت و موازین ایمنی در طراحی و اجرای نمای ساختمان است؛ چراکه نمای ساختمان از بخش های مهم ساختمان است که میتواند سبب استحکام بنا در برابر زلزله، شرایط جوی و دیگر بلایای طبیعی شود.

اهمیت اصول طراحی انواع نمای ساختمان و فرم انتخابی نما در این حد است که در کشورهای زلزله خیز نظیر ژاپن که آمار زمین لرزه در آن بیشتر از نقاط دنیاست، بناهایی با نمای گنبد طور ساخته اند که ابعاد منومرهای استایرن تا یک پنجم ابعاد شاخص مرسوم افزایش یافته و این امر سبب جذب اکسیژن کمتر خواهد شد. با این روش سازه بنا استحکام بیشتری خواهد یافت و نسبت به فوم های معمولی توان ساختمان بیشتر می شود و مزید بر آن میتوان به حفظ خاصیت عایق پذیری نیز اشاره داشت. البته قابلیت تنظیم از شاخصه های بارز دیگر این روش است.

یکی دیگر از اصول طراحی انواع نمای ساختمان مناسب، مقاوم سازی بنا در برابر ضربات است.

با این توضیح استفاده از مصالح نامرغوب، نامناسب و بی ریشه موجبات ضعف در شاکله کلی ساختمان را فراهم میکند که آسیب هایی مانند خوردگی، ترک، تخریب و شکستگی در اجزای دیوار از مهمترین آسیب های آن ها بر نمای ساختمان است.

مقاومت در برابر آتش سوزی و طراحی نما

اکثر مصالحی که در اصول طراحی و اجرای نمای ساختمانی مناسب استفاده میشوند، بجز شیشه در برابر آتش سوزی مقاومت خوبی دارند اما اگر به دنبال نمایی برای مقاومت تام در برابر حریق هستید کامپوزیت بهترین گزینه ممکن است‌.

مقاومت در برابر حریق از جمله ویژگی های مهم و اصول مهم طراحی انواع نمای ساختمان مناسب بخصوص در کاربری های عمومی ست.

ارتباط انعطاف پذیری و اصول طراحی انواع نما

اگر به دنبال نماهایی خاص و ویژه برای انواع ساختمان ها هستید، خاصیت انعطاف پذیری از جمله ویژگ های مهم مصالح انتخابی برای نمای ساختمان خواهد بود؛ چراکه با این ویژگی میتوانید طرح ها و سبک های متنوعی را طراحی و اجرا نمایید.

 طراحان برجسته جهت برپایی اصول طراحی و اجرای انواع نمای منحصر به فرد خود به دنبال شکل دهی هندسی مصالح هستند تا طرح مد نظر خود را خلق کنند.

کامپوزیت از جمله مصالحی ست که این خاصیت را دارد تا به اشکال و زوایای مختلف و دلخواه درآید.

سبک بودن متریال نما و رعایت اصول طراحی انواع نما

اگر شما به عنوان طراح موفق شوید با کمترین بار اضافه طرح نمای خود را اجرا نمایید، میتوان گفت که کمک بزرگی به ایستایی و مقاومت ساختمان و اجرای اصول طراحی نمای ساختمان خود کرده اید.

به منظور رسیدن به این هدف چوب و سنگ و شیشه، از مصالح مورد اقبال در این راستا هستند؛ هرچند سبک بودن کامپوزیت در میان متریال های مختلف آن را به عنوان مناسب ترین متریال در زمینه رعایت سبکی مصالح در اصول طراحی انواع نمای ساختمان متداول کرده است.

 

 


پایان مطلب


 

 لینک های مفید و مرتبط با این مطلب 

 

نوشته های مرتبط

ارسال یک پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید