در ادامه با مفهوم کامل “کالای متروکه گمرکی” و سوالات مرتبط با آن آشنا می شویم:
کالای متروکه گمرکی چیست؟ (Customs Abandoned Goods)
کالای متروکه گمرکی به کالاهایی اطلاق میشود که به یکی از دلایل زیر در اماکن گمرکی (مانند بنادر، فرودگاهها، انبارها و گمرکات مرزی) باقی مانده و صاحب یا نماینده قانونی آن برای انجام تشریفات گمرکی و ترخیص آنها در مهلت قانونی مقرر اقدام نکرده باشد. به عبارت دیگر، این کالاها به نوعی توسط صاحبانشان رها شده و تعیین تکلیف نشدهاند. ترخیص کالا از گمرک بوشهر
دلایل متروکه شدن کالا در گمرک:
- عدم مراجعه صاحب کالا یا نماینده قانونی: پس از ورود کالا به گمرک، صاحب آن یا نمایندهاش در مهلت قانونی برای انجام مراحل ترخیص (ارائه مدارک، پرداخت حقوق و عوارض گمرکی و غیره) مراجعه نمیکند.
- عدم تکمیل تشریفات گمرکی: صاحب کالا یا نمایندهاش مراجعه کرده اما به دلایلی مانند نقص مدارک، عدم پرداخت کامل حقوق و عوارض گمرکی، یا عدم رفع ایرادات گمرکی، تشریفات ترخیص را به طور کامل انجام نداده است.
- انقضای مهلت نگهداری: کالاها در انبارهای گمرکی برای مدت معینی نگهداری میشوند. اگر در این مدت تشریفات ترخیص انجام نشود، کالا متروکه اعلام میگردد. این مهلت بسته به نوع کالا و مقررات گمرکی میتواند متفاوت باشد.
- صرف نظر کردن صاحب کالا: صاحب کالا به طور رسمی اعلام میکند که از کالای خود صرف نظر کرده است.
- کالاهای قاچاق ضبط شده: در برخی موارد، کالاهایی که به صورت قاچاق وارد شده و توسط گمرک ضبط میشوند، پس از طی مراحل قانونی و عدم مراجعه صاحب آنها، به عنوان کالای متروکه تلقی میگردند.

سوالات و پاسخهای مرتبط با کالای متروکه گمرکی:
۱. مهلت قانونی برای ترخیص کالا از گمرک چقدر است؟
- مهلت قانونی برای ترخیص کالا از گمرک در ایران معمولاً سه ماه از تاریخ صدور قبض انبار است. این مهلت با درخواست صاحب کالا و موافقت گمرک میتواند برای یک دوره حداکثر دو ماه دیگر تمدید شود. بنابراین، حداکثر مهلت ترخیص کالا معمولاً پنج ماه است. این مهلتها ممکن است بسته به نوع کالا و مقررات خاص تغییر کنند.
۲. چه مراحلی برای تعیین تکلیف کالای متروکه طی میشود؟
- اعلام متروکه بودن: پس از انقضای مهلت قانونی ترخیص، گمرک به صاحب کالا یا نماینده قانونی او اخطار میدهد (در صورت امکان شناسایی). پس از طی مراحل قانونی، کالا به عنوان متروکه اعلام میشود.
- صورتجلسه متروکه: گمرک صورتجلسهای مبنی بر متروکه شدن کالا تنظیم میکند که در آن مشخصات کالا، دلیل متروکه شدن و تاریخ آن ذکر میشود.
- ارزیابی و قیمتگذاری: کالای متروکه توسط کارشناسان گمرک ارزیابی و قیمتگذاری میشود.
- انتشار آگهی فروش: گمرک معمولاً آگهی فروش کالاهای متروکه را از طریق رسانههای عمومی یا وبسایت خود منتشر میکند. در این آگهی، مشخصات کالاها، شرایط فروش و زمان برگزاری مزایده اعلام میشود.
- برگزاری مزایده: کالاهای متروکه معمولاً از طریق مزایده عمومی به فروش میرسند. افراد حقیقی و حقوقی میتوانند در این مزایده شرکت کنند و پیشنهاد قیمت دهند.
- فروش و واگذاری: پس از برگزاری مزایده، کالاهایی که بالاترین قیمت پیشنهادی را داشته باشند، به خریداران واگذار میشوند. خریداران موظف به پرداخت مبلغ مزایده و انجام تشریفات قانونی مربوطه هستند.
- امحا یا واگذاری به سازمانهای خیریه/دولتی: در صورتی که کالاهای متروکه قابلیت فروش نداشته باشند (مانند کالاهای فاسد، تقلبی، یا ممنوعه)، ممکن است بر اساس مقررات مربوطه امحا شوند یا به سازمانهای خیریه یا دولتی واگذار گردند.

۳. آیا صاحب کالا پس از متروکه شدن میتواند کالای خود را ترخیص کند؟
- در برخی موارد و قبل از برگزاری مزایده، اگر صاحب کالا دلایل موجهی برای تاخیر در ترخیص ارائه دهد و آمادگی انجام تمام تشریفات گمرکی و پرداخت جریمههای احتمالی را داشته باشد، گمرک ممکن است با ترخیص کالا موافقت کند. این موضوع بستگی به مقررات و نظر گمرک دارد و پس از برگزاری مزایده معمولاً امکان ترخیص وجود ندارد.
۴. چه کسانی میتوانند کالای متروکه را خریداری کنند؟
- عموماً تمامی افراد حقیقی و حقوقی میتوانند در مزایدههای فروش کالای متروکه شرکت کنند، مگر اینکه بر اساس قوانین و مقررات خاصی محدودیتهایی وجود داشته باشد.
۵. آیا قیمت کالای متروکه معمولاً پایینتر از قیمت بازار است؟
- بله، معمولاً کالاهای متروکه در مزایدهها با قیمتی پایینتر از قیمت بازار به فروش میرسند. دلیل این امر، تمایل گمرک به تعیین تکلیف سریع این کالاها و جلوگیری از هزینههای نگهداری بیشتر است. با این حال، قیمت نهایی به میزان تقاضا و رقابت در مزایده نیز بستگی دارد.
۶. آیا خرید کالای متروکه خطراتی هم دارد؟
- بله، خرید کالای متروکه میتواند با خطراتی همراه باشد:
- عدم اطلاع دقیق از کیفیت و وضعیت کالا: ممکن است کالاها آسیب دیده، معیوب یا تاریخ مصرف گذشته باشند.
- عدم وجود گارانتی: معمولاً کالاهای متروکه بدون هیچگونه گارانتی به فروش میرسند.
- نیاز به انجام تشریفات قانونی پس از خرید: خریدار ممکن است موظف به انجام برخی تشریفات قانونی برای مالکیت قطعی کالا باشد.
- احتمال وجود مشکلات حقوقی: در موارد نادر، ممکن است مشکلات حقوقی مرتبط با مالکیت کالا وجود داشته باشد.
۷. گمرک با درآمد حاصل از فروش کالای متروکه چه میکند؟
- درآمد حاصل از فروش کالای متروکه پس از کسر هزینههای مربوط به نگهداری، برگزاری مزایده و سایر هزینهها، به خزانه دولت واریز میشود.
۸. آیا کالاهای متروکه شامل کالاهای ممنوعه نیز میشوند؟
- کالاهای ممنوعه معمولاً متروکه اعلام نمیشوند، بلکه بر اساس قوانین و مقررات مربوطه ضبط و تعیین تکلیف (مانند امحا) میگردند. با این حال، اگر کالای ممنوعهای به صورت غیرقانونی وارد شده و صاحب آن برای ترخیص مراجعه نکند، ممکن است پس از طی مراحل قانونی به عنوان کالای متروکه ضبط شده در نظر گرفته شود و تعیین تکلیف آن متفاوت باشد.
۹. چگونه میتوان از متروکه شدن کالا در گمرک جلوگیری کرد؟
- رعایت مهلتهای قانونی ترخیص: صاحبان کالا باید به مهلتهای تعیین شده برای انجام تشریفات گمرکی توجه داشته باشند.
- تهیه و ارائه کامل مدارک: قبل از ورود کالا، مدارک مورد نیاز برای ترخیص را به طور کامل تهیه کنید.
- پرداخت به موقع حقوق و عوارض گمرکی: نسبت به پرداخت به موقع هزینههای گمرکی اقدام کنید.
- پیگیری مستمر مراحل ترخیص: به طور منظم مراحل ترخیص کالای خود را از گمرک پیگیری کنید.
- در صورت بروز مشکل، به موقع با گمرک ارتباط برقرار کنید: اگر با مشکلی در فرآیند ترخیص مواجه شدید، فوراً با گمرک مربوطه تماس بگیرید و برای رفع آن اقدام کنید.
.
.
پایان مطلب
مطالب پیشنهادی و مرتبط

