چوب پلاست چیست؟ آشنایی با کامپوزیت چوب و پلاستیک (WPC)
کامپوزیتهای چوبی پلاستیکی Wood-plastic composite که امروزه به اختصار WPC یا چوب پلاست نامیده میشوند، کامپوزیتهایی هستند که از ترکیب موادی همچون الیاف چوب طبیعی، پلاستیک و ترموپلاستیک ها و نوعی آرد مخصوص ساخته میشوند. چوب پلاست (polywood) نوع بسیار جدیدی از این گروه محصولات میباشد که در تولید آن از دو بخش مواد استفاده میگردد. در بخش چوب از مواد اولیهای مانند الیاف تفاله، پوسته بادام زمینی، بامبو، کاه و در بخش پلاستیک از پلی اتیلن، پی وی سی و پلی پروپیلنها استفاده میشود و در تزیینات داخلی ساختمان و نمای ساختمان، کاربرد زیادی دارند.
انواع چوب پلاست و کاربرد آنها
کاربردهای چوب پلاست در فضاهای مختلف
- میز و نیمکت (مبلمان فضای باز)، چراغ های باغچه و پارک، سطل زباله و سایر مبلمان شهری
- کفپوش چوب پلاست (مناسب برای فضای باز)، کفپوش دور استخر، حمام، سونا و جکوزی
- دیوارپوش چوب پلاست و پوشش دیوار
- نمای چوب پلاست ساختمان، درب های ورودی ساختمان و پارکینگ، پلکان، سقف کاذب چوب پلاست
- پوشش سقف و بام، داکت و ناودان
- نرده چوب پلاست برای تراس، حیاط خلوت و بالکن
- فنس، پارتیشن، پرده و کرکره
- آلاچیق چوب پلاست، پرگولا، پلاژ، پناهگاه های ساحلی، پارکینگ خودرو، سایه بان و رواق
- گلدان های باغچه و پارک (فلاور باکس چوب پلاست)
- تابلوهای راهنمایی و رانندگی / تابلوهای تبلیغاتی
- ساخت تجهیزات مدارس
مطلب پیشنهادی : ترمووود چیست
نصب چوب پلاست در نما و محوطه (آموزش گام به گام)
برای نصب چوب پلاست، ابتدا شبکه های پروفیل زیرسازی به فاصله های ۴۰cm تا ۳۰ از یکدیگر در زیر توسط کلیپس های مخصوصی به گونه ای چیدمان میشوند که پروفیل چوب پلاست ها بر روی آن با فاصله ای کاملاً یکسان و استاندارد، بدون هیچ گونه لغزشی نصب شوند.
- قبل از نصب چوب پلاست در نما حتما از تراز بودن زیرسازی اطمینان حاصل نمایید.
- حتماً قبل از نصب چوب پلاست روی پروفیل زیرسازی، از روکوب چوبی- چوب زیرسازی با حداقل ابعاد ۳۰*۴۰ میلی متر– استفاده شود.
- چوب پلاست ها را قبل از شروع عملیات نصب مطابق با نقشه و زیرسازی آهنی برش دهید.
- فواصل پیچ های نصب به زیرسازی، محور تا محور، حدود ۴۰ سانتی متر باشد (این فاصله در مورد کفپوش چوب پلاست حدود ۳۰ سانتی متر است).
- فواصل پیچ های نصب به زیرسازی چوبی از سر چوب تا وسط اولین پیچ بین ۴ تا ۶ سانتیمتر باشد.
- پیچ برای نصب چوب پلاست های الواری یا دکینگ چوب پلاست روی زیرسازی چوبی باید از جنس گالوانیزه یا استیل باشد.
- در هر اتصال، نصب ۲ پیچ به صورت متقارن به چوب زیرسازی توصیه میگردد.
- چوب پلاست در اثر افزایش درجه حرارت ابتدا در طول انبساط مییابد و اگر نتوانست، در عرض میتابد. لازم است که مطمئن شوید چوب پلاست ها، فضای مورد نیاز برای بازی در طول را داشته باشند. به عبارت دیگر در انتهای کار حداقل ۱۵ میلی متر فاصله با دیوار یا قسمت انتهایی کار وجود داشته باشد.
ویژگیهای چوب پلاست؛ چرا WPC را انتخاب کنیم؟
- مقاومت در برابر رطوبت و نفوذناپذیری در برابر آب
- قیمت چوب پلاست مناسب (صرفه اقتصادی نسبت به چوب طبیعی)
- نصب و اجرای آسان
- قابل شستشو
- مقاوم در برابر آتش (کندسوز)
- طول عمر چوب پلاست بالا و نگهداری آسان
- عایق حرارت، برودت و صوت
- مقاوم در برابر شرایط جوی نامطلوب و فرسایشی (نور خورشید و سرما)
- فاقد هرگونه گره و ترک
- مقاوم در برابر سرخوردن (ضد لغزش)
- مقاوم در برابر حشرات و موریانه و رشد قارچ
- سازگار با محیط زیست
- فاقد هرگونه ترکیبات سمی (گاز فرمالدئید و موارد مشابه)
- قابل بازیافت
مقایسه جامع چوب پلاست (WPC) و چوب طبیعی؛ کدام یک بهتر است؟
یکی از رایجترین سوالات در زمان انتخاب مصالح برای فضاهای داخلی و خارجی، مقایسه بین چوب پلاست و چوب طبیعی است. هر کدام از این متریالها ویژگیها، مزایا و معایب خاص خود را دارند. در این بخش، این دو گزینه را از جنبههای مختلف با هم مقایسه میکنیم تا بتوانید بهترین انتخاب را متناسب با نیاز خود داشته باشید.
جدول مقایسه سریع
| ویژگی | چوب پلاست (WPC) | چوب طبیعی |
|---|---|---|
| مقاومت در برابر رطوبت و پوسیدگی | ⭐ عالی (مقاوم در برابر آب، پوسیدگی، قارچ و موریانه) | ⚠️ ضعیف (مستعد پوسیدگی، حمله حشرات و قارچ، نیاز به محافظهای شیمیایی) |
| نیاز به نگهداری | ✅ کم (نیاز به رنگآمیزی یا واکس ندارد، به راحتی با آب و شوینده شسته میشود) | ❌ زیاد (نیاز به رنگآمیزی، واکس، روغن و ترمیم دورهای دارد) |
| طول عمر و دوام | ⭐ بالا (بین ۲۰ تا ۳۰ سال و گاهی بیشتر، بدون تغییر شکل) | ⚠️ متغیر (به شدت به نوع چوب، شرایط محیطی و نگهداری وابسته است) |
| مقاومت در برابر شرایط جوی | ⭐ عالی (مقاوم در برابر اشعه UV، سرما، گرما و تغییرات آبوهوایی) | ⚠️ ضعیف (تابش آفتاب باعث تغییر رنگ و ترک خوردن، رطوبت باعث پوسیدگی میشود) |
| زیباییشناسی و تنوع | ✅ طرحها و رنگهای متنوع و یکنواخت (قابل تولید در بافتهای مختلف) | ⭐ زیبایی منحصربهفرد و طبیعی با طرحهای گوناگون (هر قطعه منحصر به فرد است) |
| قیمت و صرفه اقتصادی | ⭐ اقتصادیتر در بلندمدت (با توجه به هزینه نگهداری پایین و طول عمر بالا) | ⚠️ قیمت اولیه میتواند بالا باشد و هزینههای نگهداری را نیز باید در نظر گرفت |
| نصب و اجرا | ✅ آسان و سریع (با کلیپس و اتصالات مخصوص) | ⚠️ نیاز به تخصص و ابزار بیشتر برای برش، اتصال و فیکس کردن دارد |
| ایمنی (ضد لغزش و آتش) | ⭐ بالا (دارای سطح ضد لغزش و خاصیت کندسوزی) | ⚠️ چوب خیس لغزنده است و در برابر آتش مقاومت پایینی دارد |
| سازگاری با محیط زیست | ⭐ بالا (تولید شده از مواد بازیافتی و خود قابل بازیافت است) | ⚠️ در صورت برداشت غیراصولی، به جنگلها آسیب میزند. استفاده از چوبهای دارای گواهی مدیریت پایدار جنگل (FSC) توصیه میشود |
بررسی دقیقتر تفاوتها
۱. مقاومت در برابر عوامل محیطی
چوب پلاست به دلیل ساختار کامپوزیتی خود، در برابر رطوبت، باران، برف، نور خورشید و تغییرات دمایی مقاومت بسیار بالایی دارد. این ماده هرگز پوسیده نمیشود و مورد حمله موریانهها و حشرات چوبخوار قرار نمیگیرد.
در مقابل، چوب طبیعی ذاتاً جاذب رطوبت است و در تماس مداوم با آب، دچار پوسیدگی، قارچ و پوکشدن میشود. همچنین حشرات چوبخوار یکی از بزرگترین تهدیدها برای چوب طبیعی هستند.
۲. هزینه در طول زمان (چرخه عمر)
اگرچه قیمت اولیه چوب پلاست ممکن است در برخی موارد کمی بالاتر از چوب طبیعی بهنظر برسد، اما با در نظر گرفتن هزینههای نگهداری در طول زمان:
چوب طبیعی هر ۱ تا ۲ سال نیاز به رنگآمیزی، واکس یا روغن دارد
چوب پلاست در طول عمر خود به حداقل نگهداری نیاز دارد
در یک دوره ۲۰ ساله، چوب پلاست گزینه بسیار مقرونبهصرفهتری است
۳. زیبایی و حس طبیعی
چوب طبیعی دارای زیبایی اصیل، منحصربهفرد و گرمایی است که هیچ ماده مصنوعی نمیتواند بهطور کامل آن را تقلید کند. رگهها و طرحهای طبیعی هر قطعه چوب، منحصربهفرد است.
چوب پلاست با فناوریهای جدید، شباهت زیادی به چوب طبیعی پیدا کرده و در رنگبندیها و بافتهای متنوعی تولید میشود. انواع روکشدار (Capped) آن ظاهری بسیار نزدیک به چوب طبیعی دارند.
نتیجهگیری: کدام را انتخاب کنیم؟
| اگر… | بهترین انتخاب |
|---|---|
| به دنبال گزینهای کمنگهداری، بادوام و مقاوم در برابر رطوبت هستید | چوب پلاست |
| میخواهید برای فضای باز (روف گاردن، تراس، دور استخر، نمای ساختمان) استفاده کنید | چوب پلاست |
| زیبایی طبیعی، اصالت و حس گرم چوب برایتان اولویت اصلی است | چوب طبیعی |
| حاضر به صرف زمان و هزینه برای نگهداری دورهای هستید | چوب طبیعی |
| به دنبال گزینهای اقتصادی در بلندمدت هستید | چوب پلاست |
| سازگاری با محیط زیست و استفاده از مواد بازیافتی برایتان مهم است | چوب پلاست |
بازیافت چوب پلاست (WPC) و جایگاه آن در اقتصاد چرخشی
یکی از مهمترین مزایای چوب پلاست که آن را به یک مصالح ساختمانی سبز و دوستدار محیط زیست تبدیل کرده است، قابلیت بازیافت آن است. فرآیند تولید و بازیافت چوب پلاست کاملاً با اصول اقتصاد چرخشی همخوانی دارد.
چرا بازیافت چوب پلاست اهمیت دارد؟
- کاهش مصرف منابع طبیعی: استفاده از پلاستیکهای بازیافتی و ضایعات چوب (خاک اره، پوسته برنج و…) در خط تولید چوب پلاست، به معنای مصرف کمتر منابع بکر و کاهش دفن زبالههای پلاستیکی و کشاورزی است.
- قابلیت بازیافت چندباره: محصولات چوب پلاست در پایان عمر مفید خود (که بسیار طولانی است) دور ریخته نمیشوند، بلکه میتوان آنها را جمعآوری، خرد و دوباره به چرخه تولید بازگرداند. این فرآیند میتواند چندین بار تکرار شود.
- کاهش آلودگیهای زیستمحیطی: بازیافت چوب پلاست از انباشت زبالههای پلاستیکی در طبیعت و سوختن ضایعات چوبی (که باعث آلودگی هوا میشود) جلوگیری میکند.
فرآیند بازیافت چوب پلاست چگونه است؟
- جمعآوری و تفکیک: محصولات فرسوده یا ضایعات خط تولید چوب پلاست جمعآوری شده و بر اساس نوع پلیمر پایه (پلیاتیلن، پلیپروپیلن و …) تفکیک میشوند.
- خردایش و آسیاب: مواد جمعآوری شده به قطعات کوچکتر خرد شده و سپس به کمک آسیابهای مخصوص، به پودر یا گرانول (دانههای ریز) تبدیل میشوند.
- تغلیظ و افزودن مواد نو: در این مرحله، گرانولهای بازیافتی ممکن است با درصدی از مواد اولیه نو (پلیمر و الیاف چوب) و افزودنیهای لازم ترکیب شوند تا کیفیت محصول نهایی در سطح مطلوب حفظ شود. این ترکیب تحت حرارت و فشار، مخلوطی یکدست و آماده تولید میسازد.
- تولید محصول جدید: ماده ترکیبی نهایی دوباره وارد خط اکستروژن شده و به شکل پروفیلهای جدید (کفپوش، نرده، دیوارپوش و …) درمیآید. محصول بازیافتی میتواند کیفیتی نزدیک به محصول اولیه داشته باشد.
آینده بازیافت در صنعت چوب پلاست
با پیشرفت فناوریهای بازیافت و افزایش آگاهی زیستمحیطی، سهم مواد بازیافتی در تولید چوب پلاست روزبهروز در حال افزایش است. این روند نه تنها به حفظ محیط زیست کمک میکند، بلکه از نظر اقتصادی نیز برای تولیدکنندگان به صرفهتر است و در نهایت میتواند منجر به کاهش قیمت تمامشده محصولات برای مصرفکنندگان نهایی شود. انتخاب چوب پلاست، انتخابی آگاهانه در جهت ساختمانی پایدارتر و مسئولیتپذیرتر در قبال آینده زمین است.
کامپوزیت چوب پلاستیک (WPC) و تاریخچه آن
کامپوزیت چوب پلاستیک (به انگلیسی: Wood-plastic composite) (WPC) به صفحات و الوارهایی اطلاق میشود که از پلاستیک بازیافت شده و ذرات چوب کوچک یا الیاف ساخته شده است. کامپوزیت چوب پلاستیک در مقایسه با تاریخچه بلند محصولاتی چون الوارهای طبیعی و محصولات چوبی سنتی چون تخته های خرده چوبی(particleboard) و ورقه های فیبری محصولات نسبتاً” جدیدی بحساب میآیند. این متن خلاصه برخی از مراحل اساسی ساخت، خواص فیزیکی و مکانیکی، در کاربرد های اساسی WPC میباشد. کامپوزیت چوب پلاستیک به طور گسترده در ایالات متحده استفاده میشود آنها توسط مخلوط کردن ذرات چوب به شکل پودربا پلاستیک های بازیافتی ساخته میشوند . بازار کامپوزیت چوب پلاستیک آمریکای شمالی تقریباً ” به فروشی بالغ بر ۱ میلیارد دلار رسیده است. پس از افزایش ۲۰۰ ٪ فروش بین سال های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۶، انتظار میرود که ۲۰ ٪ رشد سالانه در ۵ – ۶ سال آینده رخ دهد .با افزایش ظرفیت کامپوزیت چوب پلاستیک، محصولات جدیدی مانند چهارچوب درب ها، نرده ها و قاب پنجره ها توسعه یافتهاند .
مزایا و معایب کامپوزیت چوب پلاستیک
بزرگترین مزیت کامپوزیت چوب پلاستیک سازگاری با محیط زیست، از طریق ساخته شدن از چوب های زائد و مواد پلاستیکی بازیافتی میباشد . کامپوزیت چوب پلاست هزینه نگهداری کمتری در مقایسه با چوب سخت دارد . یکی از دلایل اصلی برای رشد سریع کامپوزیت چوب پلاستیک هزینه های کم آن در چرخه زندگی این کامپوزیت میباشد . به طور کلی، عرشه از جنس کامپوزیت چوب پلاستیک هزینه تولید حدود ۱۵ درصد بیشتر نسبت به عرشه از جنس چوب های تولیدی به روش اعمال فشار را دارا میباشد، اما نیاز به هزینه نگهداری پایین تری دارد . دوره بازپرداخت واقعی این کامپوزیت نسبت به چوب های تولیدی به روش اعمال فشار مورد استفاده در ساخت عرشه درحدود ۳ تا ۵ سال برآورد شده است. ثبات ابعادی عالی به همراه تنوع کمتر این کامپوزیت نیز میتواند به عنوان یکی دیگر از مزیت های اصلی محصولات چوب پلاستیک در نظر گرفته شود.
مراحل اصلی تولید و خواص کامپوزیت چوب پلاستیک
به طور کلی، ساخت کامپوزیت چوب پلاستیک یک فرایند دو مرحله ای است . ترکیبی از چوب و گرمانرمی مانند پلی اتیلن چگالی بالا (HDPE)، پلی اتیلن چگالی کم (LDPE) و پلی وینیل کلرید (PVC) با هم مخلوط خمیر مانند یکنواختی تشکیل میدهند. این فرایند اختلاط میتواند به صورت یکجا یا توسط فرایندهای پیوسته ای انجام گیرد. علاوه برچوب اصلی با اندازه دانه ها در محدوده ۲۰ – ۶۰ مش، عوامل جفت کننده پلاستیک ها، تثبیت کننده، عامل کف زای و یا رنگ نیز اضافه میگردند تا خواص محصول نهایی را برای کاربرد های خاص افزایش دهند. به عنوان مثال، روغن ها ظاهرسطوح کامپوزیت را بهبود میبخشند . سه روش معمول برای ساخت کامپوزیت چوب پلاستیک وجود دارد.
روش اکستروژن، که در آن کامپوزیت مذاب با نیرو از قالب عبور میکند و در شکل ۱ نشان داده شده است. در مورد روش قالبگیری تزریقی، کامپوزیت مذاب به قالب سرد تزریق میگردد . یک سوم فشار مذاب بین کامپوزیت دو نیمه قالب بوجود میآید.
اکثریت کامپوزیت های چوب پلاستیک توسط فرایند اکستروژن (بیرون رانی)، که با استفاده از انواع مختلف اکستروها (بیرون آورها) همچون تک پیچ یا دو- پیچ که برای تشکیل شکل نهایی استفاده میشوند، تولید میگردند. تصاویر ۲، ۳ و ۴ نمونه هایی از محصولات چوب پلاستیک و نمودار جریان وسیر مواد در کارخانه درفرایند تولید معمول را نشان میدهند.
بسیاری از خواص فیزیکی و مکانیکی کامپوزیت چوب پلاستیک به برهم کنش بین چوب و مواد گرمانرم بستگی دارد. یکی از موثرترین روش ها برای بهبود این برهم کنش از طریق عامل جفت شدن (کوپلینگ) به عنوان یک افزودنی ایجاد میگردد. به طور کلی، این مواد افزودنی به سازگاری بین چوب هیدروفیلیک که رطوبت را به راحتی جذب میکند و پلاستیک هیدروفوبیک که تمایلب به آب ندارد ، کمک میکنند و به تشکیل کامپوزیت تک فاز کمک میکنند و محصولی با ثبات فرم واندازه بهتر از چوب جامد را نتیجه میدهند.
چوب سنتی که با اعمال فشار و آرسنات مس کرومات (کاروتید) بیشتر ایجاد میشود، به دلایل بهداشتی و آلودگی محیط زیست در میان کاربران با نارضایتی رو به رشدی مواجه شده است. علاوه بر این، از دسامبر سال ۲۰۰۲، استفاده از ترکیبات چوب آرسنیکی درجاهایی که تماس مستقیم با انسان وجود دارد همانند عرشه کشتی، تجهیزات زمین بازی یا میز پیک نیک ممنوع شده است.
استفاده از کامپوزیت چوب پلاستیک، در شکل صفحات جامد وهمچنین ساختار لوله ای همانطور که در شکل ۲ نشان داده شده است، به عنوان یک جایگزین برای محصولات چوبی بعنوان مواد بسیار محبوب مورد استفاده است.
در ایران نیز در سال های اخیر شرکت هایی در زمینه تولید کننده چوب پلاست فعالیت خود را آغاز کرده اند. از جمله معتبرترین آنها میتوان به شرکت دکو وود (decowood) اشاره کرد که با تنوع محصولات و کیفیتی کم نظیر در تلاش برای شناختن این محصول در بازارهای ایران بوده است. بطورکلی بیش از ۷۰ درصد بازار ایران را تولیدات این شرکت (بطور مستقیم و یا شرکت های واسطه ایی) تامین میکند. این شرکت در سال ۱۳۹۵ برند صادراتی و لاکچری خود با نام کانسپتا را وارد بازار کرد.
استحکام و دوام چوب پلاست کامپوزیت
کامپوزیتهای چوب پلاست تولید شده، عوامل چوبی را درون منافذ پلاستیک قرار میدهند. قالبهای درونی پلاستیک از چوب در برابر محیط محافظت مینمایند. بنابرین، مراقبتهای لازم باید صورت گیرد تا از دوام و ثبات پلاستیک و از عاری بودن آن از نور ماورای بنفش و سایر عوامل محیطی اطمینان حاصل شود. اگر عوامل چوبی به دقت کپسوله نشوند و این عوامل مد نظر قرار نگیرند، رطوبت میتواند باعث باد کردن آن و فساد قارچی شود. که این کامپوزیت با وجود پلاستیک در مواد مصرفی آن از این نقص مستثنی میباشد و از استحکام و دوام مطلوبی برخوردار میباشد.
کلام پایانی
صنعت ساختمان امروز به سمت مصالحی حرکت میکند که هم عملکرد فنی عالی داشته باشند و هم با محیط زیست سازگار باشند. چوب پلاست دقیقاً همین ویژگیها را دارد. چه به عنوان یک معمار، چه پیمانکار یا حتی یک مالک که به فکر بازسازی خانه خود هستید، آشنایی با این متریال میتواند دریچههای جدیدی از طراحی و ساخت را به روی شما بگشاید.
امیدواریم این مقاله از بسپارمگ توانسته باشد پاسخ تمام سوالات شما درباره چوب پلاست (WPC) را بدهد. اگر سوالی دارید یا تجربهای در استفاده از این محصول داشتهاید، خوشحال میشویم در بخش نظرات با ما و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.
پایان مطلب
لینکهای مفید
ارسال یک پاسخ